فرزند منفضای خانواده
رفتار و صداقت

وقتی کودک دروغ می‌گوید؛ واکنشی که صداقت را آسان‌تر می‌کند

دروغ گفتن یک معنای ثابت ندارد. سن کودک، رشد مرز خیال و واقعیت، ترس از پیامد و نیاز به توجه می‌توانند در آن نقش داشته باشند. واکنش شدید ممکن است کودک را به پنهان‌کاری بیشتر سوق دهد؛ هدف باید فهمیدن علت و آسان‌تر کردن گفتن حقیقت باشد.

پیش از بازجویی مکث کنید

اگر پاسخ را می‌دانید، کودک را با پرسشی که او را به اعتراف اجباری می‌کشاند امتحان نکنید. مشاهده را آرام بگویید و فرصت توضیح بدهید: «می‌بینم لیوان شکسته و تو اینجا بودی؛ می‌خواهم بدانم چه اتفاقی افتاد.»

سن و خیال را در نظر بگیرید

کودکان خردسال همیشه مرز خیال، آرزو و واقعیت را مانند بزرگسالان درک نمی‌کنند. به‌جای برچسب «دروغگو»، واقعیت را ساده روشن کنید. در سنین بالاتر، ترس از تنبیه، حفظ آبرو یا فشار همسالان را بررسی کنید.

راست‌گویی را امن‌تر کنید

صداقت نباید همهٔ پیامدها را حذف کند، اما بهتر است واکنش به حقیقت آرام‌تر و قابل پیش‌بینی باشد. ابتدا بابت گفتن حقیقت قدردانی کنید، سپس برای جبران پیامد طبیعی رفتار برنامه بسازید.

پیامد را به رفتار مرتبط کنید

اگر چیزی آسیب دیده، جبران یا مشارکت در تعمیر مرتبط است. محرومیت طولانی و نامرتبط، تمرکز را از مسئولیت به خشم منتقل می‌کند. هدف این است که کودک بیاموزد اشتباه قابل اصلاح است.

الگوی صداقت باشید

کودک تناقض میان توصیه و رفتار بزرگسال را می‌بیند. اگر اشتباه کردید، آن را بپذیرید. از کودک نخواهید برای راحتی شما حقیقت را از دیگری پنهان کند.

چه زمانی کمک بگیریم؟

اگر دروغ‌گویی مداوم همراه با رنج، مشکل جدی در مدرسه یا روابط، سرقت، خطر یا تغییر محسوس رفتار است، مجموعهٔ الگوها را با متخصص واجد صلاحیت بررسی کنید. یک مورد به‌تنهایی مبنای تشخیص نیست.

گفت‌وگو را در چهار مرحله پیش ببرید

یک: آنچه دیده‌اید بدون قضاوت بگویید. دو: یک سؤال باز و کوتاه بپرسید. سه: پس از پاسخ، علت احتمالی مانند ترس یا خجالت را بررسی کنید. چهار: دربارهٔ جبران و راه متفاوت برای دفعهٔ بعد توافق کنید. اگر کودک در اوج ترس یا خشم است، گفت‌وگو را پس از آرام شدن ادامه دهید.

جملهٔ پیشنهادی«می‌دانم تکلیف انجام نشده، اما گفتی تمام شده است. می‌خواهم بفهمم گفتن حقیقت چه چیزی را برایت سخت کرد. بعد با هم تصمیم می‌گیریم چطور جبرانش کنی.»

حریم خصوصی نوجوان را با دروغ یکی ندانید

نوجوان به فضای شخصی متناسب با سن نیاز دارد و لازم نیست همهٔ فکرها و گفت‌وگوهایش را گزارش کند. در عین حال، والد می‌تواند دربارهٔ ایمنی، محل حضور، زمان بازگشت و استفاده از پول حد روشن داشته باشد. از پیش مشخص کنید چه اطلاعاتی خصوصی می‌ماند و کدام موضوع‌ها به‌دلیل ایمنی باید گفته شوند؛ قانون مبهم، زمینهٔ پنهان‌کاری و تعارض را بیشتر می‌کند.

از این واکنش‌ها دوری کنید

تهدید به از دست رفتن دائمی اعتماد، یادآوری مکرر خطاهای قدیمی و مجبور کردن کودک به اعتراف در برابر دیگران، شرم را بیشتر می‌کند. اعتماد با یک سخنرانی برنمی‌گردد؛ با رفتارهای کوچک و قابل مشاهده در طول زمان بازسازی می‌شود. یک انتظار مشخص تعیین کنید و فرصت عمل دوباره بدهید.

نوشته و بازبینی تحریریهٔ فرزند من؛ انتشار: ؛ آخرین بازبینی: .